1980 Darbesiyle neler oldu

Dağ Türkleri

12 Eylül sonrasında Kürtlerin “Dağ Türkleri” olduğu ilan edilmiştir. Genelkurmay Başkanlığı’nın bastırdığı “Beyaz Kitap”‘ta şu açıklama yer almıştır:

Dağların yüksek kısımlarında, tepelerde yaz kış erimeyen karlar vardı. Güneş açınca üzerleri buzlaşan camsı parlak bir tabaka ile örtülürdü karın yüzü. Üstü sert altı yumşak olurdu. Bu karın üstünde yürününce, ayağın bastığı yer içeriye çöker, ‘kırt-kürt’ diye ses çıkarırdı. Doğulu Türkmenlere, Kürt denmesinin nedeni buydu. Bölücülerin Kürt dedikleri, yüksek yaylalarda, karlık bölgelerde yaşayan Türklerin karda yürürken ayaklarından çıkardıkları sesin adıydı aslında

“Asmayalım da besleyelim mi?”

Darbeden sonra ilk idam edilenler 9 Ekim 1980 tarihinde ülkücü Mustafa Pehlivanoğlu ve sol görüşlü Necdet Adalı olmuştur. Daha sonra 19 Mart 1980 tarihinde idama mahkum edilen Erdal Eren’in idam kararı Yargıtay tarafından iki kere iptal edilmiş olmasına karşın, Milli Güvenlik Konseyi tarafından onaylanan kararla, 13 Aralık 1980′de Ankara Merkez Cezaevi’nde infaz edildi.

Erdal Eren’in idamına ilişkin Kenan Evren 3 Ekim 1984′de yaptığı Muş gezisi sırasındaki konuşmada şunları söylemiştir: “Şimdi ben, bunu yakaladıktan sonra mahkemeye vereceğim ve ondan sonra da idam etmeyeceğim, ömür boyu ona bakacağım. Bu vatan için kanını akıtan bu Mehmetçiklere silah çeken o haini ben senelerce besleyeceğim. Buna siz razı olur musunuz?”

Ana madde: 1402′likler

6 Kasım 1981′de çıkarılan 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ile YÖK kuruldu. Bundan sonra 1402 sayılı Sıkıyönetim Kanununun 2301 ve 2766 sayılı kanunla değişik maddelerince özellikle solcu olduğu düşünülen 71 Üniversite personeli YÖK tarafından görevlerinden uzaklaştırıldı.

İlk uzaklaştırmalar Şubat 1983′de başladı. Genelkurmayın açılamalarına göre toplam 4891 kamu personeli görevden alınmış ve 38 profesör, 25 doçent, 10 yardımcı doçent’in 1402′lik olmuştur. Ancak 1402′lik olmasını istemediğinden bizzat istifa yolunu seçenleri dahil edildiğinde 20.000′ civarında olduğu öne sürülmektedir.

1982 referandumu

7 Kasım 1982 yılında yapılan Halkoylamasıyla %92.7 evet oyuna karşılık, %8.6 hayır oyuyla kabul edildi. Oy kullanırken iki renk hakimdi: Mavi renk hayır, beyaz renk evet demekti. Kenan Evren yaptığı konuşmalarla halkı mavi oy vermemesi konusunda telkin ediyor[26]ve çeşitli gazetelere mavi renkle ilgili sansür uygulanıyordu.

Halk oylamasında, Kenan Evren otomatik olarak Cumhurbaşkanı seçildi. Kabul edilen Anayasa’da, askeri yönetim üyelerinin ömür boyu yargılanmasını engelleyen geçici 15. madde, daha sonraki seçimlerle iktidara gelen hiçbir hükümet tarafından kaldırılmadı ve 12 Eylül liderlerinin dokunulmazlığı sürdü.

Darbe’nin spora etkileri

Kenan Evren, 1.Lig’de başkentin mutlaka bir takımla temsil edilmesi gerektiğini düşündüğünden o sırada 2.Lig’de mücadele eden Ankaragücü’nün bir üst lige çıkabilmesi için özel kanun çıkartır.

Buna göre Türkiye Kupası’nı kazanan bir ekip hangi ligde olduğuna bakılmaksızın 1.Lig’e çıkartılacaktır. 1980-81 sezonunda Türkiye Kupası’nı kazanan Ankaragücü bu şekilde 1.Lig’e çıkmış olur.

Darbenin sonuçları

650.000 kişi göz altına alındı.

1 milyon 683 bin kişi fişlendi.

Açılan 210 bin davada 230 bin kişi yargılandı.

7 bin kişi için idam cezası istendi.

517 kişiye idam cezası verildi.

Haklarında idam cezası verilenlerden 50’si asıldı (26 siyasi suçlu, 23 adli suçlu, 1′i Asala militanı).

İdamları istenen 259 kişinin dosyası Meclis’e gönderildi.

98 bin 404 kişi örgüt üyesi olmak suçundan yargılandı.

388 bin kişiye pasaport verilmedi.

30 bin kişi sakıncalı olduğu için işten atıldı.

14 bin kişi yurttaşlıktan çıkarıldı.

30 bin kişi siyasi mülteci olarak yurtdışına gitti.

300 kişi kuşkulu bir şekilde öldü.

171 kişinin işkenceden öldüğü belgelendi.

937 film sakıncalı bulunduğu için yasaklandı.

23 bin 677 derneğin faaliyeti durduruldu.

3 bin 854 öğretmen, üniversitede görevli 120 öğretim üyesi ve 47 hâkimin işine son verildi.

400 gazeteci için toplam 4 bin yıl hapis cezası istendi.

Gazeteler 300 gün yayın yapamadı.

39 ton gazete ve dergi imha edildi.

Cezaevlerinde toplam 299 kişi yaşamını yitirdi.

….

Bakan Çubukçu’nun verdiği talimatla, sorumluluk sınavlarında başarılıolamayan öğrenciler eylülde en fazla 4 dersten yeniden sınava girecek.

Derslerin sona ermesinin ardından yapılan ortalama yükseltme ve sorumluluk sınavları sonucunda başarılı olamayan lise öğrencilerine “af niteliğinde” yeni sınav hakkı getirildi. Milli Eğitim Bakanı Nimet Çubukçu, öğrenim gördükleri sınıfta başarısız olan lise öğrencilerinin eylülde en fazla 4 dersten sınava alınmaları talimatını verdi.
Çubukçu genelgede, “Yapılan değerlendirme sonucunda, az da olsa bir kısım öğrencinin sınavlarda istenilen başarıyı elde edemedikleri anlaşılmıştır” dedi.  Yayımlanan genelgeye göre, eylülde yapılacak yeni sınavlar şöyle uygulanacak:
-  Sınava girilecek dersler, 16-20 Ağustos 2010 arasında velisi tarafından okula bildirilecek.
-  Sınav programı, sınav döneminin başlangıcından önce ilan edilecek.
-  Gerektiğinde cumartesi ve pazar günleri ile çalışma saatleri dışında da sınav yapılacak.
-  İkinci defa sınıf tekrarı durumuna düşmesi sebebiyle 2009-2010 eğitim-öğretim yılı ders kesimi ve ortalama yükseltme sınavları sonu itibariyle okulla ilişiği kesilen öğrenciler, bu yeni sınav hakkından yararlanabilecek.
-  Sınav takvimi yapılırken, 2010-ÖSYS’de herhangi bir yükseköğretim programına kayıt hakkı kazanan ve yeni sınav hakkından yararlanacak öğrencilerin durumları dikkate alınacak.

O bu ülkeye gelmiş en büyük şairlerden biriydi. Sadece Türkiye’ye değil dünyaya mâl olmuş, asrın şairi sıfatını hak edmişti. Nazım Hikmet Ran yüreği o kadar vatan aşkı dolu bir şair iken vatan hainliğiyle suçlanarak yıllarca hapis yattı ve 59 yıl önce bugün 26 Temmuz 1951 tarihinde vatandaşlıktan çıkarıldı.

Nazım Hikmet Ran “Güzel Yüzlü Şair” ve “Mavi Gözlü Dev” lakablarıyla da anılmaktadır. Deniz mavisi gözleri ve güler yüzü ona bu lakabın verilmesine neden olmuştur. Yasaklı olduğu yıllarda Orhan Selim adını kullanmıştır.

20 Kasım 1901′de Selanik’te dünyaya geldi. İlk şiiri ‘Feryad-ı Vatan’’ı 1913′te yazmış, aynı yıl Galatasaray Sultanisi’nde ortaokula başlamıştır.

Babası Hikmet Bey, Selanik’te, Hariciye Nezareti’nde (Dışişleri Bakanlığı) çalışan bir memurdur. Diyarbakır, Halep, Konya ve Sivas valilikleri yapmış olan Nazım Paşa’nın oğludur. Mevlevi tarikatından olan Nazım Paşa aynı zamanda bir özgürlükçüdür. Kendisi Selanik’in son valisidir

Annesi Celile Hanım, piyano çalan, ressam denilebilecek ölçüde iyi resim yapan, Fransızca bilen bir kadındır. Celile Hanım, bir dilci ve eğitimci de olan Hasan Enver Paşa’nın kızıdır.

Nazım Hikmet 1917′de Heybeliada Bahriye Mektebi’ne girer. Daha sonra Kurtuluş Savaşı için Anadolu’ya geçer. Fakat sağlık nedenleri ile bahriyeden ayrılmak zorunda kalır. Bu sırada Hamidye Kruvazörü’nde güverte subayıdır

Bolu’ya öğretmen olarak atanır. Daha sonra Batum üzerinden Moskova’ya giderek Doğu Emekçileri Komünist Üniversitesi’nde siyasal bilimler ve iktisat okur.

1921′de gittiği Moskova’da devrimin ilk yıllarına tanık olur ve komünizm ile tanışır.

1924′te Moskova’da yayınlanan ilk şiir kitabı ’28 Kanunisani’ sahnelenir. O yıl Türkiye’ye dönerek Aydınlık Dergisi’nde çalışmaya başlar. Dergide yayınlanan şiir ve yazılarından dolayı on beş yıl hapsi istenince yeniden Sovyetler Birliği’ne gider.

1928’de af kanunundan yararlanır ve Türkiye’ye geri döner. Bu kez Resimli Ay dergisinde çalışmaya başladı.

Türkiye Komünist Partisi (TKP) üyesi olup ayrı ayrı toplam 11 davadan yargılanmış, 1938’de yirmi sekiz yıl hapis cezasına çarptırılmıştır.

Ceza evi yıllarında resim, marangozluk ve halı örmeciliği gibi bir çok sanatla uğraşmış ve cezaevi mahkumlarına da öğreticilik yapmıştır. Orhan Kemal de Nazım Hikmet’in cezaevindeki yakın arkadaşıdır.

12 sene süren tutukluluktan sonra öldürüleceği endişesiyle 1950 yılında, Stalin yönetimindeki Sovyetler Birliği’ne gitti.

25 Temmuz 1951 tarihinde Bakanlar Kurulunca ülke vatandaşlığından çıkarıldı ve Nazım Hikmet, büyük dedesi Mahmut Celaleddin Paşa (Konstantin Borzecki)’nın memleketi olan Polonya vatandaşlığına geçerek ve Borzecki soyadını aldı.

Moskova’da 3 Haziran 1963 tarihinde kalp krizinden öldü. Mezarı halen Moskova’da bulunmaktadır.

5 Ocak 2009 tarihli Bakanlar Kurulu kararı ile yeniden Türkiye vatandaşlığına alındı.

ÖSYM Başkanlığından yapılan açıklamada, okul türü kodları yanlış gönderilen adayların doğru bilgilerinin merkeze ulaştığı ve düzeltildiği bildirildi.

Yazılı açıklamada, 2010 Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sistemine başvuru yapan son sınıf düzeyindeki adayların öğrenim bilgilerinin, öğrencisi oldukları ortaöğretim kurumları tarafından elektronik olarak 14-25 Haziran arasında ÖSYM’ye bildirildiği anımsatıldı. Açıklamada şunlar kaydedildi:

“Ancak TC Milli Eğitim Bakanlığı Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğü Mesleki Açıköğretim Lisesi Müdürlüğünce, 15.07.2010 tarihinde merkezimize gönderilen yazıda, öğrencilerin bir kısmının okul türlerinin sehven yanlış gönderildiği belirtilmiş ve bu adayların doğru bilgileri de merkezimize 20.07.2010 tarihinde ulaştırılmıştır.

Bu bilgi üzerine, adayların mağduriyetlerinin önlenebilmesi için kurumun talebi üzerine ilgili adayların yanlış bildirilen okul türlerinin düzeltilmesi yoluna gidilmiş ve yeni durumları ÖSYM’nin www.osym.gov.tr adresinde adayların bilgilerine sunulmuştur.”